EnglishGaeilge
Mandarin
Polish
Bagairtí
Feirmeoireacht
Is cleas é feirmeoireacht a úsáidtear chun faisnéis phearsanta a fháil go calaoiseach ó úsáideoirí Idirlín. Mar aon le hiascaireacht, úsáideann déantóirí na coire an fhaisnéis phearsanta seo chun céannacht a ghoid agus chun coireanna airgeadais eile a dhéanamh.
Conas a aithníonn tú í?
Déanann na hionsaitheoirí athruithe beaga ar láithreán gréasáin chun go bhfuil cuma air atá beagnach mar an gcéanna le láithreán gréasáin dlisteanach. Nuair a dhéantar iniúchadh níos doimhne air, áfach, tabharfaidh tú athruithe beaga san URL faoi deara, mar shampla: seans go mbeidh http://www.ebay.com litrithe mar http://www.eebay.com .
Conas a oibríonn sí?
I ngach cás, bailíonn an láithreán gréasáin ar treoraíodh an t-úsáideoir ann faisnéis phearsanta an úsáideora. Má chuireann faighteoir faisnéis rúnda isteach sa láithreán gréasáin calaoiseach, féadann an feirmeoir pearsanú a dhéanamh ar an íospartach chun airgead a aistriú ó chuntas an íospartaigh, earraí a cheannach, morgáiste breise a fháil ar bhaile an íospartaigh, sochair dífhostaíochta a lorg in ainm an íospartaigh nó dochar eile a dhéanamh.
Cén riosca a bhaineann léi?
D'fhéadfadh céannacht an íospartaigh a bheith goidte, agus d'fhéadfadh a lán rioscaí a bheith cúisithe dá bharr, lena n-áirítear:
• Calaois airgeadais déanta ag úsáid ainm an íospartaigh
• Úsáid neamhúdaraithe bainte as cárta creidmheasa nó cuntas bainc an íospartaigh
• Clárú neamhúdaraithe le láithreáin ghréasáin pornagrafaíochta agus gealltóireachta.
Má cheapann tú go ndearnadh feirmeoireacht ort:
• Déan an ghoid céannachta a thuairisciú do do stáisiún Garda áitiúil nó cuir glao ar an PSNI ar 0845 600 800 láithreach.
• Bain úsáid as bogearraí frithvíreas agus bogearraí frithspiaireachta atá cothrom le dáta. Is féidir le bogearraí cothrom le dáta cosc a chur ar bhogearraí mailíseacha nó bogearraí gan iarraidh.
• Déan monatóireacht ar do chuntais agus ráitis airgeadais agus cuir institiúidí airgeadais ar an eolas faoi aon idirbhearta amhrasacha.
• Déan do phasfhocail a athrú go rialta.
• Cuir an chuideachta a bhfuil láithreán gréasáin bréagach curtha ar fáil di nó a bhfuil pearsanú á dhéanamh ar a láithreán gréasáin ar an eolas.
Conas is féidir liom cosc a chur uirthi sa todhchaí?
• Bain úsáid as barra uirlisí frith-iascaireachta. Cuimsítear barraí uirlisí frith-iascaireachta i gcuid mhaith de na brabhsálaithe gréasáin is coitianta.
• Coinnigh do bhogearraí frithvíreas cothrom le dáta. Cuireann díoltóirí bogearraí frithvíreas barraí uirlisí frith-iascaireachta ar fáil leis na leaganacha is déanaí dá dtáirgí freisin.
• Ná tabhair freagra riamh ar ríomhphost nó glaonna gutháin nach raibh tú ag tnúth leo a iarrann faisnéis phearsanta. Ní iarrfaidh cuideachta chreidiúnach faisnéis den leithéid seo ar ríomhphost riamh.
• Déan cinnte go bhfuil nasc slán le haon láithreán gréasáin a éilíonn faisnéis phearsanta. Bí ag faire amach do https:// agus glas fraincín i bhfuinneog an bhrabhsálaí agus tabhair aird ar na teachtaireachtaí earráide a ghineann an brabhsálaí nuair a thugann sé le fios nach féidir láithreán gréasáin a thrust.
• Ná seol faisnéis phearsanta nó rúnda i ríomhphost riamh.
Leideanna Is Tábhachtaí
• Bí amhrasach faoi aon ríomhphost nó láithreáin ghréasáin a thairgeann rud éigin atá ró-mhaith le bheith fíor.
• Bí ar d'airdeall faoi láithreáin ghréasáin a dtugann tú do shonraí cárta creidmheasa dóibh.
• Ná roinn do phasfhocail.
• Déan monatóireacht rialta ar do chuntas bainc agus ráitis chárta creidmheasa agus déan aon ghníomhaíocht amhrasach a thuairisciú láithreach.
• Déan an scagaire iascaireachta a shuiteáil le Internet Explorer 7 nó Windows Live Toolbar. Le cabhair an scagaire iascaireachta tugtar cosaint duit ó chalaois ghréasáin agus na rioscaí a bhaineann le goid na faisnéise pearsanta trí rabhadh a thabhairt duit faoi láithreáin ghréasáin iascaireachta tuairiscithe nó trí chosc a chur ort dul ann.
